Excuses? Rutte kiest makkelijke weg
Categorie: Binnenland
Door: Peter Wierenga
Gepubliceerd: donderdag 12 januari 2012 22:56
Update: vrijdag 13 januari 2012 00:17
In een briefje duikt het kabinet weg voor de vraag of excuses nodig zijn voor het negeren van de Holocaust.
87 woorden. Zo lang is het antwoord van premier Mark Rutte op de vraag van de PVV of er geen excuses moeten komen voor de passieve houding van de Nederlandse regering tijdens de jodenvervolging. Aanleiding is het boek Judging the Netherlands, vorige week opgepikt door deze krant, waarin oud-ministers Gerrit Zalm en Els Borst voor zulke excuses pleiten.
Dat doen ze onder meer omdat de regering in Londen anderhalf jaar wachtte voor ze bij de Polen – die in hetzelfde gebouw gehuisvest waren – informeerde hoe het nu zat met die transporten naar de concentratiekampen. En omdat koningin Wilhelmina op Radio Oranje bitter weinig woorden wijdde aan het lot van de Nederlandse Joden.
Een gevoelig onderwerp: sinds dat eerste artikel stortregende het opiniestukken van voor- en tegenstanders. Dan verwacht je een serieus inhoudelijk antwoord. Maar de premier verschuilt zich achter een formalistische redenering. Hij wijst erop dat Borst en Zalm deel uitmaakten van het kabinet-Kok dat in het jaar 2000 oordeelde over de schadeloosstelling voor in de oorlog geroofde joodse eigendommen. Op basis van een hele serie adviezen. ‘Deze adviezen bevatten geen informatie van betekenis over de houding van de Nederlandse regering in Londen ten tijde van de jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog,’ schrijft Rutte.
Maar Zalm en Borst nemen dat standpunt nu alsnog in, onderbouwd met argumenten. Ook is het nogal flauw om te zeggen, zoals de premier doet, dat er geen ‘breed gedragen advies uit de kring van betrokkenen’ voorligt. De stelling dat de joodse gemeenschap niet zélf om excuses zou hoeven te vragen, is prima te verdedigen. Bovendien hebben zowel het Centraal Joods Overleg als het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) al in de media laten weten dat zij verontschuldigingen wel degelijk op hun plaats achten.
Rutte had ook zo’n ‘breed gedragen advies’ kunnen vragen. Of uitgebreid en serieus kunnen beargumenteren waarom excuses niet nodig zijn. Dat deed hij niet. Met 87 woorden kiest hij – helemaal in lijn met deze geschiedenis – voor de gemakkelijke weg.